شیمیدان

پتاسیم یک عنصر قلیایی نرم سفید- نقره ای رنگ است که بافتی موم مانند دارد. در سال 1807 توسط سر هامفری دیوی کشف شد. بعد از لیتیم سبک ترین فلز بوده و چگالی آن%86  چگالی آب است. علاوه بر آنکه روی آب شناور می ماند به شدت با آن واکنش می دهد و هیدروکسید پتاسیم را به وجود می آورد. در نبود آب با اکسیژن هوا واکنش می دهد و اکسید پتاسیم تولید می کند. پتاسیم آنقدر فعال است که به صورت آزاد یافت نمی شود. به صورت ترکیب با عناصر دیگر در بسیاری کانی ها، مخصوصاً سیلیکات های آلومینیوم، پتاسیم به مقدار فراوان یافت می شود. منابع اصلی تجاری آن کانی های سیلویت، کارنالیت و پلی هالیت می باشند.

ترکیب های پتاسیم دارای کاربردهای عدیده ای هستند. کربنات پتاسیم و هیدروکسید پتاسیم که هر دو را پتاس می نامند، در تولید خمیر صابون، مواد شوینده، مواد پاک کننده و شیشه به کار می روند. از برمید پتاسیم در عکاسی و به عنوان داروی مسکن در پزشکی استفاده می شود. کلرات پتاسیم در تولید مواد منفجره، مواد ضدعفونی کننده و مواد سفیدکننده کاربرد دارد. از سیانید پتاسیم نیز در عکاسی استفاده می شود. تارتریت هیدروژن پتاسیم از مواد به کار رفته در بیکینگ پودرها، روغن های لحیم کاری و مسهل ها می باشد. نیترات پتاسیم نیز از مواد اولیه ی باروت، کودها و نگه دارنده های مواد غذایی می باشد. پرمنگنات پتاسیم بلوری به رنگ بنفش تیره است که به صورت محلول به انواع ماده ی ضدعفونی کننده و گندزدا استفاده می شود. به علاوه پتاسیم دارای یک ایزوتوپ رادیواکتیو می باشد، یعنی ⁴⁰K (نیمه عمر 1.28×10⁹ سال) که با فروپاشی به ایزوتوپ آرگون، ⁴⁰Ar، تبدیل می شود. نسبت این دو ایزوتوپ نشانگر عمر کانی حاوی پتاسیم است، این شیوه ی عمریابی به نام قدمت سنجی پتاسیم- آرگون شناخته می شود.

منبع: کتاب بررسی جدول تناوبی عناصر/نویسنده] جرارد چشر[، ترجمه میثم هدایت.

تهران : شباهنگ،1384. 192ص.